Kan vitamine D het immuunsysteem helpen beschermen?

29 October 2020

Vitamine D, ook wel de zonnevitamine genoemd, is momenteel een hot topic.

Nu de dagen korter worden en de nachten kouder, zijn er genoeg redenen waarom je hieraan moet denken, en ik ben hier om wat licht te werpen op waarom...

Wat is vitamine D?

Vitamine D, ook wel c-alciferol genoemd , is een essentiële voedingsstof die een reeks functies in het lichaam ondersteunt, waaronder calciumabsorptie, botmineralisatie en de werking van het immuunsysteem. Vitamine D, ook wel de zonnevitamine genoemd, wordt op natuurlijke wijze geproduceerd wanneer de huid wordt blootgesteld aan zonlicht. Kleine hoeveelheden vitamine D zijn ook te vinden in voedingsmiddelen zoals vette vis, eieren, boter en lever. Het is echter moeilijk om voldoende hoeveelheden uit de voeding alleen binnen te krijgen.

Vitamine D bestaat in twee vormen: D2 (ergocalciferol) en D3 (cholecalciferol). Hoewel beide effectief in de bloedbaan worden opgenomen, verschillen ze in de rol die ze in het lichaam spelen vanwege de manier waarop ze door de lever worden gemetaboliseerd. D2 wordt omgezet in 25-hydroxyvitamine D2 en vitamine D3 in 25-hydroxyvitamine D3. Beide eindigen als calcifediol – de belangrijkste voedingsstof die in het bloed wordt gemeten bij het testen op vitamine D.

Dus wat is effectiever? Vitamine D3 is veel effectiever als het gaat om het verhogen van de calcifediolspiegels in het bloed. Uit meerdere onderzoeken ^[1] ^[2] is zelfs gebleken dat het bijna twee keer effectiever is dan D2.

Waar wordt vitamine D gevonden?

We weten al dat zonlicht de beste bron van vitamine D is, maar als het om voedselbronnen gaat; D3 komt alleen voor in dierlijke bronnen, en vitamine D2 vooral uit planten.

Bronnen van vitamine D3

Vette vis (zalm, makreel, sardientjes).
Lever
Eigeel
Voedingssupplementen

Bronnen van vitamine D2

Paddestoelen (gekweekt in UV-licht)
Versterkte voedingsmiddelen
Voedingssupplementen

Gezien het feit dat vitamine D in minimale hoeveelheden voorkomt in voedselbronnen, wordt aanbevolen dat degenen die veel tijd binnenshuis doorbrengen of in landen wonen met weinig blootstelling aan zonlicht (noordelijk halfrond) dit vanaf september-april moeten aanvullen. Een van de belangrijkste redenen hiervoor is de rol die vitamine D speelt in het immuunsysteem. Daarom zijn er in de wintermaanden zoveel meer gevallen van verkoudheid en griep.

Welke rol speelt het bij immuniteit?

Hoewel het beter bekend staat om zijn rol in de gezondheid van tanden en botten, is vitamine D eigenlijk een van de belangrijkste vitamines als het gaat om het helpen van het immuunsysteem bij het bestrijden van verkoudheid en griep. Zozeer zelfs dat veel artsen, voedingsdeskundigen en nu zelfs de Britse regering aanbevelen om het tijdens de COVID-19-pandemie aan te vullen om te helpen beschermen tegen het virus.

Hoe werkt het? Vitamine D heeft receptoren die aanwezig zijn op immuuncellen in het lichaam en die helpen bij het reguleren van zowel de aangeboren als verworven immuunrespons. Het werkt door het verbeteren van de werking van T-cellen en macrofagen die uw lichaam helpen beschermen tegen ziekteverwekkers, vooral bij luchtweginfecties ^[3] .

Kan vitamine D uw risico op COVID-19 helpen verlagen?

We weten allemaal dat sociale afstand en goede handenwastechnieken het risico op besmetting met het virus kunnen helpen verlagen, maar kan vitamine D je helpen terug te vechten als je in contact komt met COVID-19? Laten we eens naar het onderzoek kijken...

De belangstelling voor de rol van vitamine D bij de preventie van acute luchtweginfecties is niets nieuws; deze gaat zelfs terug tot de jaren dertig van de vorige eeuw. Recentere onderzoeken, zoals een systematische review van 11 placebogecontroleerde onderzoeken, uitgevoerd op 5560 deelnemers, hebben aangetoond dat vitamine D-suppletie het risico op het krijgen van een luchtweginfectie aanzienlijk vermindert. Uit deze studie bleek ook dat dagelijkse suppletie (300-2000 IE) het grootste effect had vergeleken met grotere doses die op eenmalige of maandelijkse basis werden ingenomen (100.000-200.000 IE per maand). Hieruit werd geconcludeerd dat regelmatige, dagelijkse suppletie het meest effectief is ^{[4] .}

Uit een andere meta-analyse van 25 gerandomiseerde, dubbelblinde gecontroleerde onderzoeken bleek dat vitamine D-suppletie een positieve bijdrage levert aan de bescherming tegen acute luchtweginfecties bij alle deelnemers, maar vooral bij degenen die tekenen van een tekort vertoonden ^{[5] .}

Veel andere onderzoeken hebben aangetoond dat lage vitamine D-spiegels een risicofactor zijn voor een reeks andere luchtwegaandoeningen, zoals astma, tuberculose, chronische obstructieve longziekte en het griepvirus ^[6] ^[7] ^{[8] .}

De nieuwste belangstelling voor vitamine D en covid-19 ontstond echter toen onderzoekers een trend begonnen te ontdekken in COVID-19-gevallen bij mensen met een laag vitamine D-gehalte. Uit één onderzoek bleek dat 8 op de 10 geteste patiënten een vitamine D-tekort hadden, en concludeerde dat een tekort aan vitamine D vier keer zo waarschijnlijk was bij in het ziekenhuis opgenomen covid-patiënten. Hoewel het nog erg vroeg is om tot conclusies te komen, is dit wat andere onderzoeken tot nu toe hebben gevonden:

Studie 1:

WHO? Universiteit van Tel Aviv, Israël ^{[9] .}

Wat? Ze testten de vitamine D-spiegels van 782 mensen die met terugwerkende kracht positief testten op het coronavirus en vergeleken deze met gezonde personen.

Bevindingen: Mensen met een vitamine D-niveau onder het optimale niveau hadden 45% meer kans om positief te testen en 95% meer kans om in het ziekenhuis te worden opgenomen.

Beperkingen: Ze controleerden hun vitamine D-spiegels achteraf, niet tijdens de infectie.

Studie 2:

WHO? De Universiteit van Chicago.

Wat? Onderzoekers vergeleken de vitamine D-spiegels van 500 vrijwilligers met de hoeveelheid die later COVID-19 opliep.

Bevindingen: Lage vitamine D-niveaus correleerden met een 60% procent hoger percentage Covid-19.

Beperkingen : Er is geen rekening gehouden met samengestelde factoren, zoals de leeftijd, de baan en de locatie van de deelnemers, omdat deze allemaal een impact hadden kunnen hebben op de kans om het virus op te lopen.

Studie 3:

WHO? Universiteit van Teheran, in Iran, en Universiteit van Boston ^{[10] .}

Wat? Ze analyseerden gegevens van 235 gehospitaliseerde patiënten met Covid-19.

Bevindingen: Patiënten die voldoende vitamine D-waarden hadden, hadden 51,5% minder kans om aan de ziekte te overlijden. Ze hadden ook een significant lager risico om ernstig ziek te worden of beademing nodig te hebben. Patiënten met een goed vitamine D-gehalte hadden minder ontstekingen – een negatieve bijwerking van Covid-19.

Beperkingen: Er werd geen rekening gehouden met verstorende factoren, zoals roken en sociaal-economische status, die de gezondheid van de deelnemers zouden hebben beïnvloed.

Studie 4:

WHO? Universiteit van Cordoba in Spanje ^{[11 ].}

Wat? 50 ziekenhuispatiënten met Covid-19 kregen als behandeling vitamine D. Onderzoekers vergeleken vervolgens hun gezondheid en herstel met 26 vrijwilligers in een controlegroep.

Bevindingen: Slechts één van de 50 patiënten had intensieve zorg nodig en niemand stierf. De helft van de 26 viruspatiënten die geen vitamine D slikten, werd later opgenomen op de intensive care en twee stierven

Beperkingen: Kleine steekproefomvang.

Studie 5

WHO? Inha Universiteit, Zuid-Korea ^{[12] .}

Wat? 50 ziekenhuispatiënten met Covid-19 werden gecontroleerd op de niveaus van alle essentiële vitamines en vergeleken met een controlegroep.

Bevindingen: 76% had een tekort aan vitamine D en een ernstig vitamine D-tekort werd gevonden bij 24% van de Covid-19-patiënten en slechts 7% in de controlegroep.

Beperkingen: Kleine steekproefomvang.

Studie 6

WHO? Universiteit Brussel ^{[13] .}

Wat? Ze vergeleken de vitamine D-spiegels bij bijna 200 Covid-19-ziekenhuispatiënten met een controlegroep van meer dan 2.000 gezonde mensen.

Bevindingen : Mannen die met de infectie in het ziekenhuis waren opgenomen, hadden significant meer kans op een vitamine D-tekort dan gezonde mannen van dezelfde leeftijd. Het tekortpercentage bedroeg 67% in de COVID-19-patiëntengroep en 49% in de controlegroep. Hetzelfde werd niet gevonden voor vrouwen.

Beperkingen: Onafhankelijke wetenschappers zeggen dat de vitamine D-waarden in het bloed dalen als mensen een ernstige ziekte ontwikkelen. Het is dus moeilijk vast te stellen of de ziekte de lage vitamine D-waarden veroorzaakt of andersom.

Hoewel er enkele beperkingen zijn aan de onderzoeken, is recent onderzoek absoluut veelbelovend gebleken. Als gevolg daarvan staan er de komende zes tot twaalf maanden volop onderzoeken op stapel om dieper op dit gebied in te gaan. Zie de volledige lijst , klik hier.

Moet ik een supplement nemen?

Ondanks dat het een voor de hand liggende en belangrijke rol speelt binnen het immuunsysteem, is vitamine D feitelijk een van de meest voorkomende tekortkomingen ter wereld. Dit komt vooral door het gebrek aan zonlicht op het noordelijk halfrond en de hoeveelheid tijd die momenteel binnenshuis wordt doorgebracht – iets dat momenteel vooral actueel is vanwege de pandemische beperkingen en zelfisolerende maatregelen.

Daarom wordt door gezondheidswerkers, waaronder de NHS, aanbevolen dat iedereen tijdens de COVID-19-pandemie, en in het algemeen in de maanden september-april , een supplement moet nemen vanwege het gebrek aan zonlicht.

Ze adviseren ook dat etnische minderheidsgroepen met een donkere huidskleur, van Afrikaanse, Afro-Caribische en Zuid-Aziatische achtergrond, moeten overwegen om het hele jaar door een vitamine D-supplement te nemen. Klik hier voor meer informatie over de NICE-richtlijn Vitamine D: supplementengebruik bij specifieke bevolkingsgroepen.

Hoeveel moet je nemen?

De RNI is 400 IE per dag - als u echter al een tekort heeft of geen voedsel eet dat D3 bevat, zou 1000+ IE per dag geschikter zijn om optimale bloedspiegels te garanderen . Vraag advies aan uw arts of zorgverlener als u niet zeker bent over uw aanbevolen dosis.

Het komt erop neer dat vitamine D-supplementen goedkoop zijn, weinig risico lopen, gemakkelijk toegankelijk zijn en effectief zijn in het beschermen van het immuunsysteem. Als ze succesvol blijken, kunnen ze in de toekomst een enorme bijdrage leveren aan de strijd tegen de pandemie en vele andere griepachtige ziekten.

Klik hier om de jouwe te kopen en beschermd te blijven deze winter!

Referenties

^[1] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22552031/

^[2] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18492750/

^[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6305614/

^[4] https://www.bmj.com/content/356/bmj.i6583

^[5] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536320/pdf/Bookshelf_NBK536320.pdf

^[6] https://www.ncbi.nlm. nih.gov/pmc/articles/PMC4214003/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2759054/

^[7] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2759054/

^[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4776550/

^[9] https://febs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/febs.15495