Kunnen multivitaminen bijwerkingen hebben?
Multivitamines behoren tot de meest gebruikte supplementen op de markt. Ze zijn handig, helpen tekorten aan voedingsstoffen in je dieet aan te vullen en bieden nog een verdediging tegen het onwel worden dat gepaard kan gaan met tekorten in het lichaam. Hoewel ze geen vervanging zijn voor een gezonde, evenwichtige voeding met een breed voedingsprofiel, kunnen multivitamines je de gemoedsrust geven die je krijgt als je weet dat je elke dag actief iets positiefs doet voor je voedingsgezondheid.
Maar met al die verschillende combinaties van vitamines en mineralen, en al die verschillende doseringsadviezen, sta je misschien wel voor een heleboel flesjes en vraag je je af of de ene veiliger is dan de andere, of dat er misschien bijwerkingen zijn.
Als je begint met een nieuw supplement, moet je lichaam er misschien even aan wennen, wat dan wat bijwerkingen kan geven. Multivitamines zijn hierop geen uitzondering. In dit artikel bespreken we de veelvoorkomende, en minder vaak voorkomende, bijwerkingen van het slikken van een multivitamine en of er dingen zijn waar je op moet letten die op een groter probleem kunnen wijzen.
Bijwerkingen bij volwassenen:
Als je net begint met een multivitamine, kun je wat lichte maagklachten krijgen, zoals verstopping, diarree en misselijkheid. Dit trekt meestal vanzelf weg zodra je lichaam gewend is aan het binnenkrijgen van voedingsstoffen op deze manier (Kamangar en Emadi, 2012).
Minder vaak voorkomende bijwerkingen zijn neusbloedingen, slapeloosheid en jicht. Dit komt vaak doordat de voedingsstoffen in multivitamines kunnen reageren met de voedingsstoffen die je al via je dieet binnenkrijgt. De meeste voedingsstoffen hebben een wetenschappelijk vastgestelde bovengrens; dit is de maximale hoeveelheid van een bepaalde voedingsstof die je veilig op een dag kunt innemen (Biesalski en Tinz, 2017).
Dit is anders dan de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH), die waarschijnlijk veel lager ligt dan de bovengrens. Wetenschappers denken dat de bovengrens het punt is waarop een voedingsstof giftig begint te worden in je lichaam. Voor sommige vitamines, zoals B12, is geen bovengrens vastgesteld omdat het weinig giftig is en wateroplosbaar. Alle 'extra' die je lichaam niet gebruikt, plas je dan gewoon uit gedurende de dag (Ronis, Pedersen en Watt, 2018).
Multivitamines combineren met andere supplementen, of veel voedsel eten waar extra voedingsstoffen aan zijn toegevoegd, kan ook een verhoogd risico op bijwerkingen met zich meebrengen. Dit komt doordat je dan samen de bovengrenzen van verschillende vitamines en mineralen overschrijdt.
In zeer zeldzame gevallen hebben sommige mensen een anafylactische reactie gehad op multivitamines. Denk hierbij aan netelroos, zwelling van het gezicht, de tong en keel, en ademhalingsproblemen. In zo'n geval moet je onmiddellijk medische hulp inschakelen. Als je de multivitamines meeneemt, kan dat helpen om te achterhalen wat de allergische reactie heeft veroorzaakt, zodat je dit in de toekomst kunt voorkomen.
Bijwerkingen bij kinderen:
Kinderen kunnen ook bijwerkingen ervaren, net als volwassenen, al ligt hun bovengrens voor veel voedingsstoffen lager dan die van een volwassene. Voor kinderen kan het slikken van een multivitamine, zelfs eentje die speciaal voor jongeren is gemaakt, ervoor zorgen dat ze boven die bovengrens uitkomen. Dit kan leiden tot een overdosis aan voedingsstoffen, wat in sommige gevallen helaas fataal is geweest.
Multivitamines met ijzer zijn bijvoorbeeld geen slimme keuze voor jonge kinderen die geen extra ijzer nodig hebben. Sterker nog, een overdosis ijzer is een van de belangrijkste oorzaken van vergiftiging bij kinderen (Elliott, 2019).
Zoals bij elk supplement, vraag altijd advies aan een zorgprofessional voordat je je kind multivitamines geeft. Het kan namelijk zijn dat ze via hun normale voeding al alles binnenkrijgen wat ze nodig hebben.
Bijwerkingen van hoge doseringen:
Veel mensen denken dat hoe meer je van iets goeds neemt, hoe groter de voordelen zullen zijn.
Bij vitamines en mineralen is dit echter niet het geval. Regelmatig meer nemen dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van bepaalde voedingsstoffen kan meer kwaad doen dan goed. Vooral bij vetoplosbare vitamines, die je lichaam kan opslaan, kan het regelmatig slikken van hoge doses leiden tot een giftige ophoping die een enorme impact op je gezondheid kan hebben (Ronis, Pedersen en Watt, 2018).
Het is goed om te onthouden dat een multivitamine er is om eventuele tekorten in je voeding aan te vullen, niet om 100% van wat je op een dag nodig hebt te leveren. Er zijn bepaalde belangrijke voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft om goed te functioneren en die elke dag moeten worden ingenomen of aangemaakt. Als je hier te veel van neemt, kan dat een negatief effect hebben op andere delen van je gezondheid.
Laten we eens kijken naar de mogelijke bijwerkingen die deze voedingsstoffen kunnen veroorzaken.
Bijwerkingen van bepaalde voedingsstoffen in hoge doseringen:
De vitamines en mineralen in een standaard multivitamine vallen meestal in drie groepen: wateroplosbare vitamines, vetoplosbare vitamines en mineralen. Je lichaam verwerkt elk hiervan op een andere manier, en ze kunnen dus ook verschillende bijwerkingen veroorzaken. Die bijwerkingen hangen ook af van welke voedingsstof ze veroorzaakt en of ze in je lichaam worden opgeslagen.
Vetoplosbare vitamines, zoals vitamine A en E, lossen op in vet en hopen zich op in je lichaam. Dit betekent dat ze giftige niveaus kunnen bereiken als je er gedurende lange tijd te veel van neemt.
- Te veel vitamine A kan geboorteafwijkingen en leverschade veroorzaken. Ook kan het je botten verzwakken en het risico op longkanker bij rokers verhogen (Ronis, Pedersen en Watt, 2018).
- Te veel vitamine E kan leiden tot wazig zicht, je zwak en moe voelen, en vruchtbaarheidsproblemen.
Mineralen, zoals ijzer, zink en koper, kunnen zich ook ophopen in je lichaam en kunnen dan potentieel schadelijke bijwerkingen veroorzaken (Kamangar en Emadi, 2012).
- Het nemen van grote hoeveelheden koper, magnesium, ijzer en zink kan bijvoorbeeld maagproblemen veroorzaken, zoals pijn, braken, misselijkheid en verstopping.
- Te veel ijzer kan ook leverschade veroorzaken.
- Een te hoge inname van mineralen kan er ook voor zorgen dat je lichaam andere voedingsstoffen niet goed opneemt, wat tekorten op andere gebieden kan veroorzaken.
Wateroplosbare vitamines, zoals B12 en vitamine C, zijn meestal veilig in grotere hoeveelheden, omdat ze niet in het lichaam worden opgeslagen en via de urine kunnen worden uitgescheiden als ze oplossen. Ze zullen waarschijnlijk ook geen ernstige bijwerkingen veroorzaken als je er te veel van neemt. Dit betekent echter niet dat extreem hoge doses geen bijwerkingen zullen veroorzaken.
- Neem bijvoorbeeld vitamine C. Voortdurend grote doses vitamine C kunnen maagkrampen, migraine en braken veroorzaken (Muhammad Abdullah, Jamil en Attia, 2019).
- Niacine, ook bekend als vitamine B3, kan leverschade veroorzaken als het gedurende lange tijd in hoge doses wordt ingenomen. Het kan ook leiden tot een 'niacin flush', wat huidirritatie veroorzaakt (National Institutes of Health, 2017).
- Hoewel je B6 vaak in 10 keer de maximale aanbevolen hoeveelheid zou moeten nemen om bijwerkingen te zien, kan overmatige dosering leiden tot huidlaesies, hartproblemen, neurologische schade en lichtgevoeligheid.
- Foliumzuur, ook bekend als vitamine B9, kan bij zeer hoge doses ook bepaalde bijwerkingen hebben, waaronder het maskeren van de symptomen van B12-tekorten, wat echt ernstig kan zijn en permanente neurologische en zenuwschade kan veroorzaken.
Sommige multivitaminen en andere supplementen blijken ook hoge niveaus van verontreinigingen te bevatten, zoals zware metalen en pesticiden, die zich ook kunnen ophopen tot giftige niveaus in het lichaam en zowel fysieke als neurologische schade kunnen veroorzaken (Costa et al., 2019).
Dit alles is niet bedoeld om je bang te maken, maar om je aan te moedigen een multivitamine te vinden die veilig bij jouw behoeften past. De meeste hier genoemde bijwerkingen treden op wanneer er na verloop van tijd sprake is van overmatige consumptie van bepaalde voedingsstoffen. Vergeten dat je 's ochtends vroeg je multivitamine hebt ingenomen en er nog een nemen, zal geen kwaad kunnen.
Als je op zoek bent naar een multivitamine, is het verstandig om er een te kiezen die niet 100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor elke voedingsstof bevat. Dit is om ervoor te zorgen dat je multinutriënt eventuele tekorten kan aanvullen zonder een overmatige inname te creëren die na verloop van tijd gezondheidsproblemen kan veroorzaken.
Het Multinutriënt- en Mineralensupplement van Vivo Life is speciaal ontwikkeld voor veganisten, waardoor het geschikt is voor diëten met verrijkte voedingsmiddelen, en biedt een functionele dosis van 11 belangrijke vitamines en mineralen zonder de maximale niveaus te overschrijden. Bovendien worden de multivitaminen door derden getest op verontreinigingen, waaronder zware metalen, zodat je ze met vertrouwen kunt gebruiken.
Bronnen:
Muhammad Abdullah, Jamil, R.T. en Attia, F.N. (2019). Vitamin C (Ascorbic Acid). [online] Nih.gov. Beschikbaar op: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499877/.