Health shaming: kunnen we dit al stoppen?

Mensen, jullie zijn zo dom.

Net als je soortgenoten iets goeds op het spoor lijken te hebben, waarom voel je dan de behoefte om het terug in hun gezicht te gooien?

Waarom heb je de behoefte om de persoonlijke beslissingen van iemand anders te beoordelen, becommentariëren en bekritiseren – zoals het voedsel dat ze eten – terwijl die beslissingen absoluut geen enkele invloed hebben op jouw leven?

Anno 2016 is het moeilijker dan ooit om iets te doen zonder ervoor veroordeeld te worden. En nu lijkt het erop dat we niet eens voor onze eigen gezondheid kunnen zorgen zonder dat iemand ons vertelt dat we een slecht mens zijn.

Dat klopt, mensen. Waar “fat shaming” en “body shaming” veel besproken en (terecht) veel verguisd worden, hebben we nu een nieuwer (en potentieel net zo gevaarlijk) probleem in handen.

Het is tijd om te praten over het probleem dat niemand anders wil bespreken. Het is tijd om te praten over ‘gezondheidsschaamte’.

Wat is het probleem met gezond eten?

Ik weet niet precies hoe het allemaal begon, maar er is een steeds vraatzuchtiger groep mensen die de spot lijkt te willen drijven met iedereen die meer wil bewegen, gluten wil schrappen of zelfs maar zo nu en dan een groene smoothie wil drinken.

Wat ik wil weten is: wat is het probleem? En waarom kan het je eigenlijk zoveel schelen?

Wellicht heb je eerder dit jaar de BBC-documentaire ‘Clean Eating's Dirty Secrets’ gezien. In deze show viel YouTube-blogger Grace Victory op wrede wijze enkele van onze meest succesvolle en invloedrijke wellnessbloggers aan, waaronder Natasha Corsett , Madeleine Shaw en Deliciously Ella , en beschuldigde hen ervan 'rage diëten met potentieel gevaarlijke gevolgen' te promoten.

Wat ze echter niet onderkende, zijn de miljoenen levens die deze inspirerende vrouwen hebben getransformeerd door gezond eten leuk, lekker en gemakkelijk te begrijpen te maken.

En ik weet niet of ik iets over het hoofd zie, maar wanneer heeft het eten van meer groenten en het minderen van suiker ooit “gevaarlijke gevolgen” opgeleverd?

Sinds deze documentaire heb ik talloze artikelen van de reguliere media de ronde zien doen die precies hetzelfde patroon volgen.

Als we er trots op zijn dat we een gezondere levensstijl leiden en anderen aanmoedigen hetzelfde te doen, worden we ervan beschuldigd pretentieuze welzijnsstrijders te zijn die een nationale epidemie van eetstoornissen aanwakkeren. Het is krankzinnig en het moet stoppen.

Is het zorgen voor je lichaam en het geven van prioriteit aan je gezondheid echt de criteria voor een eetstoornis? Of is de kans groter dat iemand herhaaldelijk vertelt dat hij of zij een eetstoornis heeft, waardoor er daadwerkelijk een eetstoornis ontstaat?

Enkele van de sterkste mensen die ik ken, hebben gezondheid en fitheid gebruikt als een uitweg uit eetstoornissen. Het eten van een overvloed aan onbewerkt voedsel en het niet hoeven bijhouden van calorieën en macro's heeft hen de vrijheid gegeven om weer van eten te genieten zonder het gevoel te hebben dat het hen onder controle houdt.

En is dat niet waar gezond eten om draait?

Jouw dieet is jouw keuze

Voor het geval u het vergeten bent: u mag zich NOOIT schamen als u gezond eet, net zoals u zich nooit hoeft te schamen als u uzelf trakteert of een 'minder dan perfecte' voedselkeuze maakt.

Je hoeft de manier waarop je eet aan niemand te rechtvaardigen. Of uw dieet nu bestaat uit boerenkoolsalades en acai-kommen of uit pop-tarts en pizza, het voedsel dat u kiest is een zeer persoonlijke beslissing. En als u positieve veranderingen in uw gezondheid aanbrengt door het voedsel dat u eet, waarom zou u er dan niet over schreeuwen? Waarom neemt u niet de tijd om uw vrienden en familie les te geven, zodat zij ook de voordelen kunnen ervaren?

Ik durf te wedden dat als de journalisten die deze gezondheidsschandalige artikelen schrijven zo'n prikkelende tirade tegen de bevolking met overgewicht zouden lanceren, ze ter plekke zouden worden ontslagen. Dus, meneer de Daily Mail-journalist, wat geeft u het recht om zo veroordelend te zijn als het gaat om iemand die actief probeert zijn gezondheid te verbeteren?

Wat geeft jou het recht om iemand te veroordelen omdat hij zich prettiger in zijn vel wil voelen, zijn levenskwaliteit wil verbeteren, of zelfs (shock horror) er naakt beter uit wil zien?

Is het omdat je iedereen sterk objectiveert die egoïstisch genoeg is om zijn eigen gezondheid de belangrijkere dingen in het leven in de weg te laten staan? Je weet wel, zoals proberen kolommen te vullen voor een tabloidkrant? Of is het gewoon omdat je niet de wilskracht hebt om het zelf te doen?

Hier is iets dat misschien als een verrassing komt voor de anti-schoon-eten-brigade. Bij het eten zoals ik dat doe, is absoluut geen sprake van 'wilskracht'.

Dit is geen Jedi-geestentruc of een diepe psychologische doorbraak. Ik hou gewoon van de smaak van natuurlijk, plantaardig voedsel en de manier waarop ik me daardoor voel.

Ik honger mezelf niet uit en ik voel me nooit beroofd of hongerig. Ik houd van lekker en veel eten. Ik ga regelmatig uit eten en 'trakteer' mezelf op het lekkerste wat er op de kaart staat, maar ik voel me daar nooit schuldig over. Ik eet geen gluten, want als ik dat wel doe, voelt het alsof ik de komende twaalf uur een klap in mijn maag heb gekregen. Waarom moet ik slagen voor een coeliakietest om mij te ‘kwalificeren’ voor het vermijden van gluten?

Moet ik doorgaan met het eten van gluten en alles negeren wat mijn lichaam mij vertelt, alleen maar omdat een journalist zonder kwalificaties op het gebied van voeding mij vertelt dat niet-coeliakie glutengevoeligheid niet bestaat?

Ik drink ook geen alcohol. Volgens de maatschappij vind ik dit een ontzettend saai gezelschap. Toch ben ik nog steeds de eerste op de dansvloer op elke bruiloft, verjaardag of Bar Mitswa*.

(*Ik ben nog nooit naar een Bar Mitswa geweest, maar als je er binnenkort een organiseert, stuur me dan een uitnodiging en ik zal je mijn beste moves laten zien.)

Maken deze ‘gezonde’ keuzes mij een beter mens? Natuurlijk niet! Dit is de manier waarop ik eet omdat ik ervan geniet en me een goed gevoel geef, niet omdat ik een moreel hoog standpunt wil innemen.

Het voedsel dat je eet betekent niets voor mij. Ik wil je als persoon leren kennen, ik wil naar je verhalen luisteren, ik wil lachen om je grappen. Uw voedingsvoorkeuren hebben geen invloed op onze relatie, noch vormen zij u als persoon. Kunnen we mensen alsjeblieft minder gaan beoordelen op het voedsel dat in hun mond gaat, en meer op de woorden die eruit komen?

Een waarschuwing voor schoon eten

Voordat ik dit verhaal afsluit, wil ik afsluiten met te zeggen dat ik niet denk dat de term 'schoon eten' voor wie dan ook nuttig is en moet worden geschrapt.

Het categoriseren van voedsel als 'schoon' impliceert in essentie dat anderen 'vies' zijn – waardoor een stigma aan bepaalde voedingsmiddelen wordt gehecht en gevoelens van schuld en schaamte worden opgeroepen wanneer het wordt gegeten. Dit helpt niet en is ook niet gezond.

Onthoud dat gezond eten niet alleen gaat over het voedsel dat je eet, maar ook over je relatie met dat voedsel. Het gaat erom dat je naar je lichaam luistert, het op een verstandige manier voedt, maar ook dat je de vrijheid hebt om jezelf zo nu en dan te verwennen, zonder enige spijt.

De manier waarop u kiest om te eten, drinken en bewegen heeft invloed op u en alleen op u. Niemand anders.

Dus wees gezond, wees gelukkig en bied je excuses aan niemand aan. Vrede,

Jos